Άρθρα | Ηλικιωμένοι

Μάθετε μουσική και αποφύγετε την άνοια!

senior-adult-playing-piano

Η μουσική είναι άκρως ευεργετική. Είναι πολλές οι μελέτες που αποδεικνύουν το σημαντικό ρόλο της μουσικής στην υγεία του ανθρώπου. Μία πρόσφατη έρευνα του πανεπιστημίου Έμορι της Ατλάντα, έφτασε στο συμπέρασμα ότι ο εγκέφαλος των μουσικών -επαγγελματιών και ερασιτεχνών- είναι καλύτερα προστατευμένος από τις συνέπειες των γηρατειών και της άνοιας.

Ο καφές σύμμαχος στην καταπολέμηση του Πάρκινσον;

coffee

Παρά το γεγονός ότι η καφεΐνη έχει τη φήμη ότι δημιουργεί υπερένταση και αϋπνία, τελευταίες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι έχει ελαφρώς θετική επίδραση στη βελτίωση του ελέγχου των κινήσεων στους ασθενείς με νόσο Πάρκινσον!

 

Συνήθη οφθαλμικά προβλήματα ηλικιωμένων

ilikiomenoi matia

Γράφει ο Ανδρέας Δ. Πετούνης,

Δ/ντής Οφθαλμολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Πατησίων


Η τρίτη ηλικία σχεδόν μονοπωλεί την "κίνηση" των Οφθαλμολογικών Ιατρείων. Ο "γηράσκων οφθαλμός" στο σύνολό του εμφανίζει πλήθος παθο-λογικών/εκφυλιστικών προβλημάτων που ακολουθούν τα λευκά μαλλιά και τις ρυτίδες, και τα οποία σε αντίθεση με άλλα όργανα, γίνονται πλέον άμεσα εμφανή τόσο μορφολογικά όσο και λειτουργικά (ποιοτική ή και ποσοτική μείωση όρασης, μυγάκια, τσούξιμο, αίσθημα καύσου και ξένου σώματος κ.ά). Η δυσχέρεια στην πλησίον όραση (πρεσβυωπία) αποτελεί τον κανόνα σε άτομα άνω των 45-50 ετών που με δέος συνειδητοποιούν την εξάρτηση από τα γυαλιά τους. Είναι η πρώτη ένδειξη. Παρακάτω θα αναφερθούν οι συνηθέστερες παθολογικές καταστάσεις των ματιών που εμφανίζονται συνήθως σε μεγάλες ηλικίες.

Ο καταρράκτης (είναι η θόλωση του φακού του οφθαλμού) αποτελεί την συνηθέστερη πάθηση των ηλικιωμένων προκαλώντας μείωση της οράσεως. Θεωρητικά, κάθε άτομο και ανάλογα με το προσδόκιμο επιβίωσης του θα πάθει καταρράκτη. Μολονότι δεν υπάρχουν προληπτικά μέτρα για την εμφάνιση του, η προστασία από τον ήλιο (κατάλληλα σκούρα γυαλιά) φαίνεται ότι βοηθάει στην καθυστέρηση της εμφάνισης του. Η αντιμετώπιση του καταρράκτη είναι εγχειρητική. Ο χρόνος της επέμβασης θα καθορισθεί από τον θεράποντα Οφθαλμίατρο ανάλογα με την εξέλιξη του καταρράκτη και τις οπτικές ανάγκες του πάσχοντος. Γενικά πάντως καλό είναι να μην καθυστερεί. Η σύγχρονη επέμβαση του αποτελεί ευτυχώς την ασφαλέστερη χειρουργική επέμβαση σε όλη την Ιατρική με ποσοστά επιτυχίας άνω του 95% και την συχνότερη Οφθαλμολογική επέμβαση. Εκτελείται με σταγόνες τοπικού αναισθητικού, όλοι οι χειρισμοί γίνονται από δύο-τρείς μικροσκοπικές οπές στην επιφάνεια του οφθαλμού και ο ασθενής παραμένει μόνο κάποιες ώρες στην κλινική, μη αναστέλλοντας τις δραστηριότητες του από την επόμενη ημέρα.

Το γλαύκωμα (αυξημένη πίεση του ματιού) αποτελεί χρόνια σοβαρή πάθηση προκαλώντας ποικίλης βαρύτητας ατροφία του οπτικού νεύρου με πιθανότητα οπτικής αναπηρίας ή και τύφλωσης αν δεν ανακαλυφθεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα ή ο ασθενής είναι απείθαρχος στις οδηγίες του Οφθαλμιάτρου του. Δυστυχώς, πρόκειται για ασυμπτωματική, πολυπαραγοντική και άγνωστης αιτιολογίας πάθηση που συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία επ' ευκαιρία οφθαλμολογικής εξέτασης για άλλη αιτία. Ευτυχώς, σήμερα διαθέτουμε για την αντιμετώπισή του (η οποία αφορά μόνον τη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης) πολλά φάρμακα (κολλύρια), LASER και χειρουργικές τεχνικές, ώστε οι γλαυκωματικοί ασθενείς με πρώιμη διάγνωση και συμμορφούμενοι στην αγωγή και παρακολούθηση τους να είναι πολύ δύσκολο να φθάσουν σε αμφοτερόπλευρη βαρεία οπτική αναπηρία και τύφλωση.

Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδος (το σημείο της κεντρικής και ευκρινούς όρασης του βυθού του οφθαλμού) είναι σοβαρή, συχνή και απειλητική για την όραση πάθηση. Αποτελεί μία από τις πρώτες αιτίες τύφλωσης διεθνώς, και ανάλογα με την επέκταση του προσδόκιμου επιβίωσης. Εμφανίζεται με δύο μορφές. Μία πολύ συχνότερη και "αθωότερη" (ξηρά μορφή) και μία πολύ βαρύτερη και σπανιότερη (υγρή). Δεν αποκλείεται διαχρονικά η μετεξέλιξη της ξηράς σε υγρή μορφή.

Είναι βραδέως εξελισσόμενη (συνήθως εμφανίζεται μετά τα 60 χρόνια), και δυστυχώς, μολονότι υπάρχουν θεραπευτικές τεχνικές αντιμετώπισης της για την βαρύτερη και πλέον επικίνδυνη υγρή μορφή της (ενδοφθάλμιες ενέσεις) τα αποτελέσματα τους δεν είναι πάντοτε ενθαρρυντικά. Μολονότι η πάθηση έχει κληρονομική επιβάρυνση που κανείς δεν μπορεί να αποφύγει, η Μεσογειακή διατροφή, η αποφυγή καπνίσματος και η προστασία από τον ήλιο με σκούρα κατάλληλα γυαλιά μειώνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης της η καταφέρνουν να εμφανισθεί σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πρακτικά, μικρό ποσοστό των πασχόντων και σε πολύ μεγάλες ηλικίες συνήθως, φθάνουν σε τελικά στάδια τύφλωσης με αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης τους.

Άλλες ηπιότερες και αντιμετωπίσιμες παθήσεις, αφορούν αυτές των βλεφάρων. Το εντρόπιο (το κάτω βλέφαρο συσπάται προς τον οφθαλμικό βολβό), το εκτρόπιο (το κάτω βλέφαρο χαλαρώνει προς τα έξω), ή η δερματοχάλαση του άνω βλεφάρου (αναδίπλωση του δέρματος του άνω βλεφάρου), αποκαθίστανται επιτυχώς με χειρουργικές πλαστικές επεμβάσεις. Επίσης, είναι συχνές διάφορες μορφές ξηροφθαλμίας (ποιοτικό/ποσοτικές διαταραχές των δακρύων σχετιζόμενες συνήθως με την ηλικία). Είναι συχνά δευτεροπαθείς λόγω άλλων παθολογικών καταστάσεων του επιπεφυκότα, των βλεφαρικών αδένων ή και συστηματικών παθήσεων (ρευματοειδής αρθρίτιδα), λόγω ορμονικών αιτίων ή λήψης κάποιων φαρμάκων. Σχετίζονται και με την μόλυνση του περιβάλλοντος αλλά και τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η ξηροφθαλμία αντιμετωπίζεται ικανοποιητικά συνήθως με διάφορα "λιπαντικά" κολλύρια/ζελέ σαν υποκατάστατα των δακρύων και σπανιότερα με άλλα φάρμακα ή τεχνικές.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί η συμμετοχή του οφθαλμού σε συνήθεις συστηματικές παθήσεις που παρατηρούνται κυρίως στην τρίτη ηλικία, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση. Οι επιπτώσεις του διαβήτη στον Οφθαλμό είναι σχεδόν ο κανόνας για πάσχοντες άνω της 10ετίας και αντιμετωπίσιμη, συνήθως με LASER, ενδοφθάλμιες ενέσεις ή εξελιγμένες χειρουργικές τεχνικές (υαλοειδεκτομή) σε πλέον προχωρημένες περιπτώσεις. Διεθνώς, η βαριά οπτική αναπηρία και τύφλωση λόγω διαβήτου έχει σαφώς μειωθεί σε ασθενείς παρακολουθούμενους συστηματικά από Οφθαλμίατρους και συμμορφούμενους στις οδηγίες του Διαβητολόγου και Οφθαλμιάτρου.

Οι υπερτασικοί ασθενείς, αλλά και άλλοι αγγειοπαθείς, θα πρέπει να παρακολουθούνται και από Οφθαλμίατρο (πέραν του Παθολόγου/ Καρδιολόγου τους) τόσο για διαγνωστικούς όσο και θεραπευτικούς λόγους. Το αυτό ισχύει και για ασθενείς με άλλες συστηματικές παθήσεις (π.χ κολλαγονώσεις), ή λαμβάνοντες διάφορα συστηματικά φάρμακα (αντιπηκτικά, ανθελονοσιακά, κορτικοειδή, αντιαρρυθμικά κ.λ.π).

Γίνεται σαφές ότι η τακτική Οφθαλμολογική παρακολούθηση και αντιμετώπιση επί παθήσεων και ενδείξεων όπως καθορίζει ο Οφθαλμίατρος αλλά και το ετήσιο Οφθαλμολογικό check up, μετά την ηλικία των 40-45 ετών, ανεξαρτήτως φύλου, διαγιγνώσκει πρώιμα τις περισσότερες Οφθαλμολογικές παθήσεις της τρίτης ηλικίας εμφανίζοντας αυξημένες δυνατότητες επιτυχούς αντιμετώπισης ή και πλήρους θεραπείας.

Πρώτες Βοήθειες - Τηλέφωνα

  • Εφημ. Ιατροί Αθήνας - Πειραιά: 105
  • Εφημ. Ιατροί Δήμων Πρωτεύουσας: 101
  • Σταθμός Πρώτων Βοηθειών: 150
  • Κέντρο Άμεσης Βοήθειας: 166
  • Κέντρο Δηλητηριάσεων: 210.77.93.777
  • Σταθμός Πρώτων βοηθειών ΙΚΑ: 210.64.67.811
  • Κέντρο Αιμοδοσίας: 210.82.19.391