Αντιμετωπίζοντας την χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)

C O_P_D

 

   Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι πάθηση που χαρακτηρίζεται από στένωση των αεραγωγών η οποία όμως δεν είναι πλήρως αναστρέψιμη με τη χρήση βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων. Όπως φανερώνει και το όνομά της είναι χρόνια πάθηση κατά κανόνα προοδευτικά εξελισσόμενη στη διάρκεια αρκετών ετών, ιδιαίτερα

εάν ο πάσχων εξακολουθεί να εκτίθεται στον εισπνεόμενο βλαπτικό παράγοντα. Oι πάσχοντες είναι κατά κανόνα καπνιστές, με τον εισπνεόμενο καπνό να είναι ο κύριος βλαπτικός παράγοντας που συμβάλει στην εκδήλωση της νόσου. Βλαπτικοί παράγοντες επίσης είναι τα εισπνεόμενα σωματίδια ή αέρια και φυσικά ο καπνός των τσιγάρων άλλων καπνιστών που βρίσκονται στον ίδιο χώρο.

   Το συνηθέστερο σύμπτωμα των πασχόντων από ΧΑΠ είναι η δύσπνοια. Στην αρχή μπορεί να εκδηλώνεται μόνο με την άσκηση αλλά στη συνέχεια εκδηλώνεται με το περπάτημα στον ανήφορο, το περπάτημα στο ίσιωμα και στο τέλος ακόμη και με τις απλές καθημερινές κινήσεις μέσα στο σπίτι. Εκτός από τη δύσπνοια ο πάσχων μπορεί, αρκετά συχνά, να έχει καθημερινά έντονο βήχα με παραγωγή πτυέλων. Η νόσος κάνει συχνές παροξύνσεις, συνήθως εξ'αιτίας κάποιας κοινής λοίμωξης του αναπνευστικού και ο ασθενής αναφέρει επιδείνωση της προϋπάρχουσας δύσπνοιας και αύξηση της παραγωγής πτυέλων τα οποία γίνονται πιο παχύρευστα και αποκτούν κίτρινο ή κιτρινοπράσινο χρώμα. Η επιδείνωση αυτή μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή στο νοσοκομείο με σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Στα τελικά στάδια της νόσου οι εισαγωγές στο νοσοκομείο είναι πολύ συχνές (μπορεί και 3-4 φορές το χρόνο ή και περισσότερες). Σε κάθε εισαγωγή τα δεδομένα είναι χειρότερα από την προηγούμενη.

   Η ΧΑΠ μπορεί να προληφθεί ή η εξέλιξή της να ανασταλεί με τη διακοπή του καπνίσματος (κυρίως) ή την απομάκρυνση από τον όποιον άλλον εισπνεόμενο βλαπτικό παράγοντα. Συνεπώς, η διακοπή του καπνίσματος είναι η καλύτερη θεραπεία της ΧΑΠ. Ποια όμως είναι η εξέταση που θα μας πει εάν κάποιος ασθενής έχει ΧΑΠ, αν αυτή είναι αρχόμενη ή προχωρημένη, να μας πει δηλαδή σε ποιο στάδιο βρίσκεται η νόσος; Η πιο εύκολη και αξιόπιστη εξέταση ονομάζεται σπιρομέτρηση. Ο εξεταζόμενος φυσάει απότομα, δυνατά και όσο πιο μακριά μπορεί μέσα σε ένα σωλήνα, ο οποίος συνδέεται με ειδική συσκευή που μετράει τον όγκο του αέρα που εκπνέεται. Ο εκπνεόμενος αέρας είναι τόσο λιγότερος όσο στενότεροι είναι οι βρόγχοι. Κατά συνέπεια, ο πάσχων από ΧΑΠ που έχει μόνιμα στενούς βρόγχους θα εκπνεύσει με τη μέγιστη προσπάθεια μικρότερο όγκο αέρα συγκριτικά με κάποιον φυσιολογικό. Αυτή η μείωση είναι η κύρια αιτία της δύσπνοιας και όσο επιδεινώνεται η ΧΑΠ τόσο μειώνεται ο αέρας της εκπνοής που σημαίνει μεγαλύτερη δύσπνοια για τον ασθενή.

   Σήμερα οι θεραπευτικές μας επιλογές για τους ασθενείς με ΧΑΠ είναι πολλές και αρκετά αποτελεσματικές. Ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας αποτελούν τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα. Καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται όταν χρησιμοποιούμε συγχρόνως φάρμακα από δύο θεραπευτικές κατηγορίες, τους β2 διεγέρτες μακράς διάρκειας δράσης και τα αντιχολινεργικά. Λόγω του ότι δρούν μέσω δύο διαφορετικών μηχανισμών βρογχοδιαστολής ο συνδυασμός τους επιτυγχάνει τελικά, αθροιστικά, καλύτερο αποτέλεσμα. Υπάρχουν πλέον σκευάσματα τα οποία ο ασθενής μπορεί λαμβάνει δύο ή και μία φορά την ημέρα και να έχει αποτέλεσμα παρόμοιο με αυτό που παλαιότερα είχε με 3 και 4 δόσεις ημερησίως. Στη θεραπεία της ΧΑΠ πρέπει να ενταχθεί και η αναπνευστική αποκατάσταση με την οποία ο ασθενής μαθαίνει να χρησιμοποιεί επωφελέστερα τους αναπνευστικούς του μύες και έτσι να αισθάνεται μικρότερη δύσπνοια στην προσπάθεια. Όμως, Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΥΝΙΣΤΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΑΠ.


Γράφει ο:

Μάνος Αλχανάτης

Καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 



Πρώτες Βοήθειες - Τηλέφωνα

  • Εφημ. Ιατροί Αθήνας - Πειραιά: 105
  • Εφημ. Ιατροί Δήμων Πρωτεύουσας: 101
  • Σταθμός Πρώτων Βοηθειών: 150
  • Κέντρο Άμεσης Βοήθειας: 166
  • Κέντρο Δηλητηριάσεων: 210.77.93.777
  • Σταθμός Πρώτων βοηθειών ΙΚΑ: 210.64.67.811
  • Κέντρο Αιμοδοσίας: 210.82.19.391